Картаға қарыздар

Қазақстанда микрокредитті қалай таңдауға болады және артық төлемеу

Ақша бірнеше күнге немесе аптаға керек болғанда, ал банк бас тартса немесе өтінімді тым ұзақ қараса, микрокредит көмектеседі. Бірақ бұл қымбат қарыз түрі, сондықтан ұсыныстарды «бәріне мақұлдаймыз» деген уәдемен емес, үш нәрсемен салыстырған жөн: теңгемен қанша қайтарасыз, қандай мерзімде және мерзімі өтіп кетсе не болады.

Алдымен нені салыстыру керек

• ЖТМ — сыйақының жылдық тиімді мөлшерлемесі. Бұл микрокредиттің жылдық пайызбен көрсетілген толық құны. МҚҰ оны шартта көрсетуге міндетті. Ұсыныстарды жарнамадағы мөлшерлеме бойынша емес, ЖТМ бойынша салыстырыңыз.
• Қайтарылатын сома. Әр ұсыныстың карточкасында таңдалған сома мен мерзім үшін қанша қайтару керектігін көрсетеміз. Өз параметрлеріңіз бойынша артық төлемді калькулятордан есептеуге болады.
• Сыйақысыз алғашқы микрокредит. Кейбір МҚҰ уақтылы қайтарсаңыз, алғашқы қарызды 0%-бен береді. Акция шарттарын компанияның сайтынан қараңыз: мерзімін ұзарту немесе кешіктіру әдетте жеңілдіктен айырады.
• Мерзім мен сома. Алғашқы микрокредит әрдайым дерлік кейінгілерінен аз болады: ақшаны уақтылы қайтарған сайын лимит өседі.

Заң бойынша қандай шектеулер бар

• Қысқа қарыздар бойынша мөлшерлеменің шегі. 45 күнге дейінгі мерзімге және 45 АЕК-ке дейінгі сомаға (2026 жылы 194 625 ₸) берілетін микрокредит бойынша мөлшерлеме күніне 0,3%-дан аз, ал ЖТМ жылдық 179%-дан аспауы тиіс.
• Қалған микрокредиттердің шегі. ЖТМ жылдық 46%-дан аспайды. Екі шекті де Ұлттық Банк пен ҚНРДА бірлескен қаулымен белгілеген, олар 2026 жылғы 16 мамырдан бастап қолданылады.
• Жасырын комиссиялар жоқ. Жеке тұлғаға берілген микрокредит бойынша МҚҰ тек сыйақы мен мерзімі өткені үшін тұрақсыздық айыбын ала алады. Беру, қызмет көрсету немесе өтінімді қарау үшін ақы алуға заң тыйым салады.
• Мерзімінен бұрын айыппұлсыз өтеу. Ақшаны толық немесе ішінара ертерек қайтаруға болады. Сыйақы ақшаны іс жүзінде пайдаланған күндер үшін ғана есептеледі.
• Шарттарды нашарлатуға болмайды. МҚҰ біржақты тәртіппен шартты тек жақсарта алады: мөлшерлемені немесе айыпты төмендету, кейінге қалдыру немесе бөліп төлеу беру.

МҚҰ-ны қалай тексеруге болады

Микрокредит беруге тек Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің (ҚНРДА) лицензиясы бар ұйымдардың ғана құқығы бар. Компанияны ҚНРДА сайтындағы тізілімнен атауы немесе БСН бойынша табыңыз, ал лицензия мәртебесін eLicense.kz порталынан тексеруге болады. Заң бойынша лицензияның көшірмесі МҚҰ-ның өз сайтында да болуы тиіс. Алаяқтар белгілі МҚҰ-лардың атауы мен логотипін жиі көшіреді, сондықтан сайттың мекенжайы мен деректемелерін салыстырып тексеріңіз.

Ақшаны қайтара алмасаңыз

Мерзімі өтуін күтпеңіз — МҚҰ-ға алдын ала жазыңыз. Қарыз алушы шарт талаптарын өзгертуді сұрап жүгінуге құқылы: кейінге қалдыру, бөліп төлеу немесе мөлшерлемені төмендету. МҚҰ мұндай өтінішті қарап жатқанда мерзімінен бұрын өтеуді талап ете алмайды. Келісе алмасаңыз, дауды микроқаржы омбудсманына беруге болады: бұл қарыз алушы мен МҚҰ арасындағы тәуелсіз делдал.

Атыңызға қарыз рәсімделеді деп қауіптенсеңіз немесе өзіңізді жаңа қарыздардан тежегіңіз келсе, eGov.kz немесе eGov Mobile қосымшасы арқылы қарыз алудан ерікті түрде бас тартуды орнатыңыз. Белгі кредиттік тарихта пайда болады, банктер мен МҚҰ өтінімді тексергенде оны көреді.